فريادسکوت ما

خانه
آرشيو
پست الكترونيك

سید رسول اسلامی



نویسندگان
سید رسول اسلامی


آرشیو من
خرداد ۸٦
فروردین ۸٦
اسفند ۸٥
بهمن ۸٥
دی ۸٥
آذر ۸٥
آبان ۸٥
مهر ۸٥
شهریور ۸٥
امرداد ۸٥
تیر ۸٥
خرداد ۸٥
اردیبهشت ۸٥
اسفند ۸٤
دی ۸٤
آبان ۸٤
شهریور ۸٤
امرداد ۸٤


لینک دوستان
عتیقه جات
مشعل (احمد اسلامي)
يادداشتهاي نه چندان خصوصي(هادي كحال زاده)
آذر (فريد مدرسي)
صميمانه تر(محمدجواد روح)
فرياد زير آب (امير گلشناس)
خدا پسر خدا(مهرداد اسدي)
فقط خدا(بنده خدا)
قدغن(م.م)
مشكات(صادق صدق گو)
اي ايران (علي سميعي زاده)
يادداشت های زيرزمينی(سارا ابراهيمی)
اوهام هفتگی(هفته نامه)
سايت رسمی صادق هدايت
وب نوشت(محمدعلی ابطحی)
عصر يخبندان (علی نيرومندپور
Parish و دگراندیشیهایش::::
نيروانای کوچک(رها و محمد)
کاشونيها
زمانی برای خاموشی
تسليم الهي
خوش انديشی
دست نوشته های يک دانشجو
۱۹۸۴
آه ... اگر آزادي سرودي ميخواند!
جريده
فرياد ناکام (سيامک قلی زاده)
من اشرف مخلوقات(هاله ميرزايی)
لبخندی از خدا(ستاره)
مفت خوری ممنوع!(منيژه غزنويان)
مجمع وبلاگ نويسان اصلاح طلب


آمار وبلاگ


خروجی وبلاگ
  RSS 2.0  




فضای باز سياسی؛ واژه ای غريب در ایران(سياسی)

فضای باز سياسی؛ واژه ای غريب در ایران

فضای باز سیاسی واژه غریبی نیست... اکثر جوامع پیشرفته و صنعتی و به تعبیر بهتر جهان اولی رشد  و توسعه خود را از این واژه آغاز کرده اند. امروز زیر بنای توسعه سیاسی فضای باز سیاسی است و در حالی از توسعه سیاسی سخن گفته می شود که توسعه فرهنگی٬ اقتصادی و اجتماعی در کنار آن حضوری ثابت و پایسته دارند.

اما در ایران چگونه بوده است؟

می توان ادعا کرد که فضای باز سیاسی در ایران از زمان مشروطه آغاز شد. مشروطه ای که به زودی صدمین سال آن جشن گرفته می شود. اما در طول این صد سال فراز و نشیب های بسیاری بر فضای ایران حاکم گشت تا روند فضای باز سیاسی نیز در این فضا٬ فراز و نشیب را تجربه کند.

به رغم سن و سال کم فضای باز سیاسی در ایران می توان از سه دوره تاریخی یاد کرد که در آن حضور و نقش پررنگ تری داشته است:

۱- سال های۳۲-۱۳۲۰ : بعد از دوره دوران خفقان رضاخان با ورود متفقین به خاک ایران رضاشاه تبعید شد و جای خود را به پسرش محمد رضا داد. به تبع این تغییر فضای آزادی در ایران به وجود آمد و احزاب دست به کار شدند. اگرچه حزب توده در این دوره حضوری فعالی دارد اما گریزی نیست که جبهه ملی با وجود چهره هایی چون دکتر مصدق بیشتر به چشم بیاید. همین آزادی و توسعه سیاسی سبب شد تا ایران دکتر محمد مصدق را در مقام نخست وزیری مشاهده کند. این دوره تا سال ۱۳۳۲ و کودتای ۲۸مرداد ادامه داشت و بعد از آن محمدرضا پهلوی همچون پدر سیاست خفقان را پیشه خود کرد.

یروند ابراهامیان استاد ایرانی الاصل تاریخ در دانشگاه نیویورک در کتاب «ایران بین دو انقلاب» معتقد است: «سال های ۳۲-۱۳۲۰ تنها دوره طولانی در تاریخ معاصر ایران است که در آن فضای باز سیاسی وجود داشت»

۲- سال های ۵۹-۱۳۵۷ : با پیروزی انقلاب ایران در بهمن۱۳۵۷ دوران تازه ای برای ایران رقم خورد. شاه و حکومت سلطنتی آن رفت و جمهوری اسلامی جایگزین آن بود.

همه گروه ها و احزاب از چپِ چپ - مجاهدین تا راستِ راست - فداییان اسلام- خود را در این پیروزی سهیم می دانستند. آزادی در بیشترین موقعیت خود قرار داشت و احزاب آنچه را می خواستند پیگیری می کردند.

آیت الله خمینی(ره) رهبر ایران و افرادی چون شهید بهشتی٬ شهید مطهری٬ آیت الله طالقانی٬ مهندس بازرگان٬ دکتر سحابی طلایه داران این دوره بودند. آنان از ازادی دفاع می کردند و آنرا حق پایمال شده ملت ایران می دانستند.

انتخابات سال های ابتدایی ایران - دوره اول مجلس و دوره اول ریاست جمهوری - نمونه باز فضای باز سیاسی بود و کاندیداتوری مسعود رجوی از گروه مجاهدین خلق شاهدی بر این مدعاست.

اما با آغاز درگیری های مسلحانه و ترورهای آن سال ها و نیز انقلاب فرهنگی در دانشگاه ها٬ این فضا به تدریج روندی معکوس به خود گرفت تا آنجا که دیگر واژه ای چون فضای باز سیاسی غریب می نمود.

از این روست که شهید مطهری درباره آزادی افکار می گوید: «من اعلام می کنم که در رژیم جمهوری اسلامی هیچ محدودیتی برای افکار وجود ندارد و از به اصطلاح کانالیزه کردن اندیشه ها٬ خبر و اثر نخواهد بود.»(پیرامون انقلاب اسلامی/ انتشارات صدرا/ص۱۱) و در ادامه آن از آزادی برای احزاب - حتی احزابی با عقیده غیر اسلامی - سخن به میان می آورد.

۳- سال های ۸۰-۱۳۷۶ : در هفتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در دوم خرداد ۱۳۷۶ نتیجه ای غیر قابل پیش بینی رقم خورد. در حالی که در ان روزها علی اکبر ناطق نوری  ریاست مجلس پنجم و کاندیدای مورد حمایت حاکمیت با اندیشه پیروز شدن در انتخابات خود را به چیدمان کابینه مشغول کرده بود٬ ناگهان مردی با خنده ای بر لب مورد انتخاب مردم قرار گرفت. ۲۰ میلیون رای سابقه در جمهوری اسلامی نداشت و سید محمد خاتمی با اتکا به همین آرا فضای باز سیاسی را مورد تاکید قرار داد.

در حالی که فضای باز سیاسی در ایران حاکم بود و احزاب و گروه ها- در چارچوب قانون اساسی- به پیگیری اهداف خود می پرداختند و مطبوعات نیز آزادی غیر قابل باوری را به دست آورده بودند٬ اتفاقاتی افتاد که باز هم فضا را تنگ کرد.

پیروزی در انتخابات شوراها - قتل های زنجیره ای - واقعه کوی دانشگاه - پیروزی در انتخابات مجلس ششم - توقیف فله ای مطبوعات و ... دست در دست هم دادند تا حاکمیت را وادار به واکنش نسبت این فضای باز سیاسی کنند.

اگرچه در سال ۱۳۸۰ مردم در هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری دوباره به اندیشه های سید محمد خاتمی رای مثبت دادند اما دیگر کار از کار گذشته بود و باز هم فضای ایران را سایه سکوت فرا گرفت.


سید رسول اسلامی     لینک